Ryzyko cukrzycy
Narzędzie przesiewoweFińska skala ryzyka cukrzycy typu 2 — FINDRISC (8 pytań)
To narzędzie przesiewowe identyfikuje osoby, które mogą wymagać dalszej diagnostyki. Wynik NIE jest diagnozą medyczną. Wynik wysoki oznacza wskazanie do konsultacji, nie potwierdzenie choroby.
Płeć biologiczna (do oceny obwodu talii)
1. Wiek
2. Wskaźnik masy ciała (BMI)
4. Aktywność fizyczna (≥ 30 min dziennie w pracy lub wolnym czasie)
5. Jak często jesz warzywa lub owoce?
6. Czy kiedykolwiek regularnie przyjmowałeś/aś leki na nadciśnienie?
7. Czy kiedykolwiek stwierdzono u Ciebie podwyższony poziom glukozy?
8. Czy u kogoś w Twojej bliskiej rodzinie stwierdzono cukrzycę?
Ważne informacje
Kalkulator NIE jest odpowiedni dla:
- •Osób z rozpoznaną cukrzycą (już mają diagnozę)
- •Kobiet w ciąży (inna klasyfikacja ryzyka)
- •Dzieci i młodzieży
Kiedy wynik może być nieprawidłowy:
- •Skala opracowana na populacji fińskiej — może nie być w pełni kalibrowana dla innych populacji
- •Nie uwzględnia wszystkich czynników ryzyka (np. leki sterydowe)
Skontaktuj się z lekarzem jeśli:
- →Masz objawy cukrzycy: wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, nieuzasadniona utrata wagi
- →Wynik 15 lub więcej — skonsultuj się z lekarzem celem wykonania badań
Informacja: Wynik ma charakter edukacyjny i orientacyjny. Nie stanowi diagnozy medycznej ani indywidualnego zalecenia zdrowotnego. Nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani innym specjalistą ochrony zdrowia. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.
Źródło: Lindström & Tuomilehto, Diabetes Care 2003
Test FINDRISC — co warto wiedzieć
FINDRISC (Finnish Diabetes Risk Score) to zwalidowane narzędzie przesiewowe opracowane przez Lindströma i Tuomilehtę w Finlandii (2003) i przyjęte przez Europejskie Towarzystwo Diabetologiczne (EASD). Test składa się z 8 pytań dotyczących wieku, masy ciała, aktywności fizycznej i wywiadu rodzinnego, ocenianych łącznie w skali 0–26 punktów.
Cukrzyca typu 2 rozwija się podstępnie — przez lata może nie dawać objawów, prowadząc do uszkodzeń nerek, wzroku, serca i układu nerwowego. Wczesna identyfikacja ryzyka i zmiana stylu życia mogą zapobiec lub opóźnić jej wystąpienie nawet o kilkanaście lat.
Wynik FINDRISC ≥ 12 punktów jest wskazaniem do wykonania badania glukozy na czczo lub testu tolerancji glukozy. Wynik ≥ 15 oznacza wysokie lub bardzo wysokie ryzyko i wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Pamiętaj: test to narzędzie przesiewowe — nie diagnoza.
Często zadawane pytania
Co to jest FINDRISC?
FINDRISC (Finnish Diabetes Risk Score) to zwalidowane narzędzie przesiewowe opracowane w Finlandii, używane w całej Europie do identyfikacji osób z podwyższonym ryzykiem cukrzycy typu 2. Wynik wysoki (≥15) wskazuje na potrzebę dalszej diagnostyki, nie jest diagnozą.
Jak badać poziom cukru?
Badanie glukozy na czczo wykonuje się z krwi żylnej po co najmniej 8-godzinnej przerwie od posiłku. Prawidłowy wynik to < 100 mg/dl (5,6 mmol/l). Wartości 100–125 mg/dl to stan przedcukrzycowy.
Czy cukrzycę można zapobiec?
Tak — badania pokazują, że zmiana stylu życia (redukcja masy ciała o 5–7%, 150 min aktywności/tydzień) zmniejsza ryzyko progresji ze stanu przedcukrzycowego do cukrzycy o ponad 50%.