😴

Ryzyko bezdechu sennego

Narzędzie przesiewowe

Przesiewowa ocena 8 czynników ryzyka — skala STOP-Bang

To narzędzie przesiewowe identyfikuje osoby, które mogą wymagać dalszej diagnostyki. Wynik NIE jest diagnozą medyczną. Wynik wysoki oznacza wskazanie do konsultacji, nie potwierdzenie choroby.

S

Chrapanie

Czy głośno chrapiesz (słyszalne przez zamknięte drzwi lub Twój partner/ka narzeka)?

T

Zmęczenie

Czy często czujesz się zmęczony/a, wyczerpany/a lub senny/a w ciągu dnia?

O

Obserwacja

Czy ktoś zaobserwował, że przestajesz oddychać podczas snu?

P

Ciśnienie

Czy masz lub leczysz się z powodu nadciśnienia tętniczego?

B

BMI

Czy Twoje BMI przekracza 35? (sprawdź w kalkulatorze BMI jeśli nie wiesz)

A

Wiek

Czy masz powyżej 50 lat?

N

Szyja

Czy obwód szyi przekracza 40 cm?

G

Płeć

Czy jesteś mężczyzną?

Odpowiedzi: 0 / 8

Ważne informacje

Kalkulator NIE jest odpowiedni dla:

  • Dzieci i nastolatków

Kiedy wynik może być nieprawidłowy:

  • Skala opracowana dla pacjentów przedoperacyjnych — może być mniej dokładna w populacji ogólnej
  • Chrapanie nie zawsze oznacza bezdech senny

Skontaktuj się z lekarzem jeśli:

  • Twój partner/ka obserwuje zatrzymania oddechu w nocy
  • Masz nadciśnienie trudne do kontrolowania
  • Budzisz się z silnymi bólami głowy lub dusznością

Informacja: Wynik ma charakter edukacyjny i orientacyjny. Nie stanowi diagnozy medycznej ani indywidualnego zalecenia zdrowotnego. Nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani innym specjalistą ochrony zdrowia. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.

Źródło: Chung et al., Anesthesiology 2008

Bezdech senny — co warto wiedzieć

Obturacyjny bezdech senny (OBS) to jedno z najczęstszych zaburzeń snu — szacuje się, że dotyka ok. 4–7% dorosłych. Polega na powtarzających się epizodach zwężenia lub zamknięcia górnych dróg oddechowych podczas snu, powodując spadki saturacji krwi i przebudzenia.

Nieleczony OBS prowadzi do przewlekłego zmęczenia, zaburzeń koncentracji i pamięci, a długoterminowo zwiększa ryzyko nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej, udaru mózgu i cukrzycy. Osoby z OBS mają wyższe ryzyko wypadków drogowych z powodu senności.

Kwestionariusz STOP-Bang opracowany przez Chunga i wsp. (2008) to 8 prostych pytań, których skrót opisuje badane czynniki: Snoring (chrapanie), Tiredness (zmęczenie), Observed apnea (obserwowane bezdechy), Pressure (ciśnienie), BMI, Age (wiek), Neck circumference (obwód szyi), Gender (płeć). Ocena ryzyka: wynik 0–2 = niskie, 3–4 = umiarkowane, 5–8 = wysokie. Dodatkowo, wysokie ryzyko sygnalizowane jest gdy ≥2 odpowiedzi TAK w grupie STOP i jednocześnie występuje co najmniej jeden z czynników: płeć męska, BMI > 35 lub obwód szyi > 40 cm (uproszczona reguła wg stopbang.ca).

Często zadawane pytania

Co to jest bezdech senny?

Obturacyjny bezdech senny (OBS) to zaburzenie, w którym podczas snu dochodzi do epizodów całkowitego lub częściowego zamknięcia dróg oddechowych. Powoduje niedobór tlenu, fragmentację snu i zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, nadciśnienia i cukrzycy.

Jak diagnozuje się bezdech senny?

Złotym standardem jest badanie polisomnograficzne (PSG) w laboratorium snu. Dostępne są też uproszczone badania domowe (poligrafia). Diagnozę stawia lekarz — pulmonolog lub specjalista medycyny snu.

Jak leczy się bezdech senny?

Podstawową metodą jest terapia CPAP (ciągłe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych). Pomocne są: redukcja masy ciała, unikanie alkoholu wieczorem, pozycja na boku podczas snu.