Ryzyko bezdechu sennego
Narzędzie przesiewowePrzesiewowa ocena 8 czynników ryzyka — skala STOP-Bang
To narzędzie przesiewowe identyfikuje osoby, które mogą wymagać dalszej diagnostyki. Wynik NIE jest diagnozą medyczną. Wynik wysoki oznacza wskazanie do konsultacji, nie potwierdzenie choroby.
Chrapanie
Czy głośno chrapiesz (słyszalne przez zamknięte drzwi lub Twój partner/ka narzeka)?
Zmęczenie
Czy często czujesz się zmęczony/a, wyczerpany/a lub senny/a w ciągu dnia?
Obserwacja
Czy ktoś zaobserwował, że przestajesz oddychać podczas snu?
Ciśnienie
Czy masz lub leczysz się z powodu nadciśnienia tętniczego?
BMI
Czy Twoje BMI przekracza 35? (sprawdź w kalkulatorze BMI jeśli nie wiesz)
Wiek
Czy masz powyżej 50 lat?
Szyja
Czy obwód szyi przekracza 40 cm?
Płeć
Czy jesteś mężczyzną?
Ważne informacje
Kalkulator NIE jest odpowiedni dla:
- •Dzieci i nastolatków
Kiedy wynik może być nieprawidłowy:
- •Skala opracowana dla pacjentów przedoperacyjnych — może być mniej dokładna w populacji ogólnej
- •Chrapanie nie zawsze oznacza bezdech senny
Skontaktuj się z lekarzem jeśli:
- →Twój partner/ka obserwuje zatrzymania oddechu w nocy
- →Masz nadciśnienie trudne do kontrolowania
- →Budzisz się z silnymi bólami głowy lub dusznością
Informacja: Wynik ma charakter edukacyjny i orientacyjny. Nie stanowi diagnozy medycznej ani indywidualnego zalecenia zdrowotnego. Nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani innym specjalistą ochrony zdrowia. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.
Źródło: Chung et al., Anesthesiology 2008
Bezdech senny — co warto wiedzieć
Obturacyjny bezdech senny (OBS) to jedno z najczęstszych zaburzeń snu — szacuje się, że dotyka ok. 4–7% dorosłych. Polega na powtarzających się epizodach zwężenia lub zamknięcia górnych dróg oddechowych podczas snu, powodując spadki saturacji krwi i przebudzenia.
Nieleczony OBS prowadzi do przewlekłego zmęczenia, zaburzeń koncentracji i pamięci, a długoterminowo zwiększa ryzyko nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej, udaru mózgu i cukrzycy. Osoby z OBS mają wyższe ryzyko wypadków drogowych z powodu senności.
Kwestionariusz STOP-Bang opracowany przez Chunga i wsp. (2008) to 8 prostych pytań, których skrót opisuje badane czynniki: Snoring (chrapanie), Tiredness (zmęczenie), Observed apnea (obserwowane bezdechy), Pressure (ciśnienie), BMI, Age (wiek), Neck circumference (obwód szyi), Gender (płeć). Ocena ryzyka: wynik 0–2 = niskie, 3–4 = umiarkowane, 5–8 = wysokie. Dodatkowo, wysokie ryzyko sygnalizowane jest gdy ≥2 odpowiedzi TAK w grupie STOP i jednocześnie występuje co najmniej jeden z czynników: płeć męska, BMI > 35 lub obwód szyi > 40 cm (uproszczona reguła wg stopbang.ca).
Często zadawane pytania
Co to jest bezdech senny?
Obturacyjny bezdech senny (OBS) to zaburzenie, w którym podczas snu dochodzi do epizodów całkowitego lub częściowego zamknięcia dróg oddechowych. Powoduje niedobór tlenu, fragmentację snu i zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, nadciśnienia i cukrzycy.
Jak diagnozuje się bezdech senny?
Złotym standardem jest badanie polisomnograficzne (PSG) w laboratorium snu. Dostępne są też uproszczone badania domowe (poligrafia). Diagnozę stawia lekarz — pulmonolog lub specjalista medycyny snu.
Jak leczy się bezdech senny?
Podstawową metodą jest terapia CPAP (ciągłe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych). Pomocne są: redukcja masy ciała, unikanie alkoholu wieczorem, pozycja na boku podczas snu.