Senność dzienna
Narzędzie przesiewoweSkala ESS (Epworth) — 8 sytuacji, ocena senności dziennej
To narzędzie przesiewowe identyfikuje osoby, które mogą wymagać dalszej diagnostyki. Wynik NIE jest diagnozą medyczną. Wynik wysoki oznacza wskazanie do konsultacji, nie potwierdzenie choroby.
Siedząc i czytając
Oglądając telewizję
Siedząc bezczynnie w miejscu publicznym (np. w teatrze, na spotkaniu)
Jako pasażer w samochodzie jadącym przez godzinę bez przerwy
Leżąc po południu, gdy sytuacja na to pozwala
Siedząc i rozmawiając z kimś
Siedząc spokojnie po obiedzie bez alkoholu
W samochodzie, stojąc w korku przez kilka minut
Ważne informacje
Kalkulator NIE jest odpowiedni dla:
- •Dzieci (inne normy)
- •Jako jedynej metody oceny zaburzeń snu
Kiedy wynik może być nieprawidłowy:
- •Skala mierzy subiektywne odczucia senności — może być zaniżona przez osoby nieświadome swojej senności
- •Wyniki zależą od bieżącego stanu (choroba, stres, długi lot)
Skontaktuj się z lekarzem jeśli:
- →Zasypiasz podczas prowadzenia pojazdu lub obsługi maszyn
- →Senność uniemożliwia normalne funkcjonowanie w pracy lub życiu codziennym
- →Masz epizody nagłej utraty napięcia mięśni pod wpływem emocji (katapleksja)
Informacja: Wynik ma charakter edukacyjny i orientacyjny. Nie stanowi diagnozy medycznej ani indywidualnego zalecenia zdrowotnego. Nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani innym specjalistą ochrony zdrowia. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.
Źródło: Johns MW, Sleep 1991 — Epworth Sleepiness Scale (ESS)
Skala senności Epworth — co warto wiedzieć
Skala senności Epworth (ESS — Epworth Sleepiness Scale) to zwalidowane narzędzie przesiewowe opracowane przez Murraya Johnsa w 1991 roku. Ocenia subiektywną skłonność do zasypiania w 8 typowych sytuacjach życia codziennego, w skali od 0 (nigdy) do 3 (duże prawdopodobieństwo). Maksymalny wynik to 24 punkty.
Nadmierna senność dzienna (EDS) dotyka szacunkowo 10–20% dorosłej populacji i jest jednym z głównych objawów zaburzeń snu, takich jak obturacyjny bezdech senny, narkolepsja czy niedobór snu. Senność za kierownicą odpowiada za ok. 20% wypadków drogowych — jej lekceważenie może mieć poważne konsekwencje.
Wynik ESS ≥ 10 jest przyjętą granicą nadmiernej senności dziennej i powinien skłonić do konsultacji lekarskiej. Badanie polisomnograficzne lub poligrafia domowa pozwalają ustalić przyczynę — a skuteczne leczenie (np. CPAP przy bezdechu) może radykalnie poprawić jakość życia.
Często zadawane pytania
Co to jest nadmierna senność dzienna?
Nadmierna senność dzienna (EDS) to trudność z utrzymaniem czujności w sytuacjach, gdy powinniśmy być przytomni. Może być objawem niedoboru snu, bezdechu sennego, narkolepsji lub innych zaburzeń snu. Wynik ESS ≥10 jest wskazaniem do dalszej diagnostyki.
Jakie są przyczyny nadmiernej senności?
Najczęstsze przyczyny: zbyt krótki sen, obturacyjny bezdech senny, niedoczynność tarczycy, anemia, depresja, narkolepsja, leki uspokajające. Diagnostyka powinna obejmować badania laboratoryjne i ocenę specjalisty.
Czy ESS zastępuje badanie snu?
Nie — ESS to narzędzie przesiewowe, nie diagnostyczne. Wynik wysoki jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej i ewentualnego badania polisomnograficznego, nie potwierdzeniem diagnozy.